• امروز : دوشنبه - ۵ آبان - ۱۳۹۹
  • برابر با : 10 - ربيع أول - 1442
  • برابر با : Monday - 26 October - 2020
3
غفلت از الزامات تحقق شعار سال؛

مسیر «جهش تولید» و اشتغال‌زایی از توسعه دانش‌بنیان می‌گذرد

  • کد خبر : 4505
  • 26 جولای 2020 - 11:34
مسیر «جهش تولید» و اشتغال‌زایی از توسعه دانش‌بنیان می‌گذرد
رونق و ارتقای بهره‌وری تولید در کشور در گرو مجموعه‌ای عوامل از جمله تحقیق و پژوهش، فعال شدن دانشگاه‌ها در حوزه علمی تولید، توجه نشان‌دادن تولیدکنندگان و پشتیبانی دولت از رویکرد فعالان تحقیق و فناوری است.
neka

به گزارش پیک نکا، عرصه‌ تولید، اصلی‌ترین نقش را در توسعه اقتصاد هر کشور بر عهده دارد، بر اساس نظریه رشد اقتصادی درون‌زا، رشد اقتصادی در یک کشور به عوامل داخلی وابسته است و عوامل خارجی نقشی در آن ندارد و این عوامل شامل نیروی انسانی، نوآوری و سرمایه‌گذاری می‌شود.

یکی از عواملی که سبب می‌شود تولید از مهم‌ترین مؤلفه‌های رشد اقتصادی درون‌زا محسوب شود این است که خلق ارزش‌افزوده می‌کند و برخلاف سایر روش‌های درآمدزایی مثل فروش مواد خام، سودآوری زیادی دارد، در اقتصاد درون‌زا ازآنجایی‌که رشد اقتصادی به عوامل درونی مرتبط است، به همین صورت تکنولوژی و نوآوری نیز در داخل پرورش می‌یابد و تغییرات از درون شکل می‌گیرد.

اگر قرار باشد اقتصاد درون‌زا به موفقیت برسد باید نوآوری و دانش در آن وجود داشته باشد اما بسیاری از شرایط و مشکلات در عرصه‌ی تولید و بنگاه‌داری در حوزه صنعت باعث شده است تا در حال حاضر نیروی متخصص و پژوهشگر شاید آن‌طور که باید مورد استفاده قرار نگیرد.

 طی سالیان گذشته تاکنون شیوه تولید و مصرف محصولات در بین انسان‌ها تغییر کرده است و این نوآوری بوده که کمک کرده تا بشر دست به خلق محصولات جدید بزند و درنهایت بهره‌وری اقتصادی نیز افزایش یابد.

درصورتی‌که کارخانجات و تولیدکنندگان مختلفی در یک بازار فعالیت داشته باشند، ازآنجایی‌که بین آن‌ها رقابت برقرار است احتمال بیشتری وجود دارد تا شاهد محصولات خلاقانه همراه با دانش روز، آن‌هم باقیمتی مناسب باشیم.

تحقیق و توسعه و یا اصطلاحاً R&D مخفف (Research and Development) نقش بسیار مهمی در موفقیت کاری دارد و به استقامت کسب‌وکار کمک می‌کند.

تحقیق و توسعه، کشف دانش جدید درباره محصولات، فرآیندها و خدمات و به‌کارگیری دانش برای ایجاد محصولات، خدمات جدید و توسعه‌یافته است که نیازهای بازار را پوشش می‌دهد، تحقیق و توسعه (R&D) تأثیر مستقیمی بر نوآوری، بهره‌وری، کیفیت، سطح استاندارد زندگی، سهم بازار و نیز دیگر عواملی که در افزایش توان رقابتی تولیدات مؤثر هستند، دارد.

اما حال توجه به این نکته ضروری مسلم است تحقق جهش تولید باید از تحقیقات و توسعه فناوری سرچشمه گیرد و واحدهای تولیدی تنها در سایه‌ی خلاقیت، نوآوری و بهره‌برداری از تمامی ظرفیت‌های تکنولوژی می‌توانند عملکرد مثبتی را در این راستا به ثبت برسانند.

بازارپسندی محصولات مختلف تولیدی امروز به سمت و سویی حرکت می‌کند که صرفاً کیفیت، به‌روز بودن و قیمت مناسب می‌تواند قابلیت رقابت‌پذیری را برای یک محصول بالاتر از رقبا قرار دهد، پرواضح است که با دیدگاه‌های سنتی تولید و عدم توجه به بالا بردن و ارتقای سطح کیفی محصولات چه به لحاظ تکنولوژی و چه ازنظر جنبه‌ی رقابتی آن نمی‌توان رونق و جهش تولید را رقم زد.

متأسفانه شرایط اقتصادی فعلی به‌نوعی صاحبان کسب‌وکارها اعم از کوچک و بزرگ را تحت تأثیر قرار داده است و به جهت هزینه‌ی مضاعف راه‌اندازی واحدهای تحقیق و توسعه تولیدکنندگان ورود به این عرصه را با میل و رغبت دنبال نمی‌کنند و علیرغم اینکه امروزه بزرگ‌ترین و البته موفق‌ترین کسب‌وکارهای دنیا برای پیشرفت‌های بیشتر در حوزه‌ی تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری‌های سنگینی انجام می‌دهند اما در کشور توجه ویژه‌ای به این امر مهم نشده است هرچند در سال‌های اخیر ضرورت این موضوع باعث شد تا اتفاقاتی مثبتی حتی محدود در این حوزه رقم بخورد.

واحدهای صنعتی نباید تصور کنند که راه اندازی این بخش برای آنها به منزله صرف هزینه است، بلکه باید فواید این امر را در افزایش کیفیت تولید و بهره وری در نظر بگیرند، در حقیقت رونق و ارتقای بهره وری تولید در کشور در گرو مجموعه ای عوامل از جمله تحقیق و پژوهش، فعال شدن دانشگاه ها در حوزه علمی تولید، توجه نشان دادن تولیدکننده ها به مباحث ذکرشده، پشتیبانی دولت از رویکرد فعالان به تحقیق و فناوری و در نهایت ثروت آفرینی از تولید است.

اگر بخواهیم نمونه‌ی موفقی از توجه به بحث تحقیق و پژوهش را در عرصه‌ی صنعت کشور معرفی کنم بدون شک در حوزه‌های دفاعی و نظامی علیرغم تحریم‌های شدید علیه کشور امروزه ما شاهد موفقیت‌های مهم و عظیمی هستیم که تنها در سایه‌ی تحقیقات منسجم و هدفمند و استفاده از تمامی ظرفیت‌های موجود اتفاق افتاده است و چه‌بسا می‌توان این تجربه‌ی ارزشمند را با بهره‌گیری از توان و تخصص نخبگان و مراکز پژوهشی و دانشگاهی در سطح وسیعی از صنایع و واحدهای تولیدی کشور گسترش داد.

ارتباط صنعت و دانشگاه مغفول واقع‌ شده است/مسیر جهش تولید و اشتغال‌زایی از توسعه محصولات دانش‌بنیان می گذرد

دکتر حامد صفی خانی عضو هیئت‌علمی دانشگاه و پژوهشگر حوزه‌ی صنعت در گفتگو با دیار آفتاب ضمن انتقاد از عدم توجه مسئولین به مسئله ی تولید در کشور گفت: متأسفانه طی سال‌های اخیر و به‌ویژه در سال‌های ۹۸ و ۹۹  کشور آن‌قدر درگیر حواشی مختلف بوده است که شعار سال از اولویت خارج‌شده است و در استان و کشورمسئولی را پیدا نمی‌کنید که به جهش تولید فکر کند.

صفی خانی ادامه داد: ما سازمان‌ها نهادها و ارگان‌هایی داریم که وظیفه آن‌ها این است که صرفاً به مسئله‌ی جهش تولید و فناوری فکر کنند همانند سازمان صنعت معدن و تجارت، شرکت شهرک‌های صنعتی، پارک علم و فناوری که متأسفانه دو مجموعه صمت و شرکت شهرک‌ها در استان مرکزی وضعیت مطلوبی ندارند و با حواشی همراه بوده‌اند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: متأسفانه ارتباط صنعت و دانشگاه مغفول واقع‌شده است و توجه خاصی به آن نمی‌شود، کارهای کمی در این زمینه صورت گرفته و سامانه‌هایی مانند سامانه «تاپ» و «ساتع» توسعه پیداکرده‌اند ولی این‌ها نقش مسکن دارند و امیدواریم یک کار زیربنایی حوزه ارتباط صنعت با دانشگاه صورت گیرد.

وی با تأکید بر توجه به موضوع تحقیقات و رشد مجموعه‌های دانش‌بنیان اظهار داشت: در سال‌های اخیر شرکت‌های دانش‌بنیان توسعه پیداکرده‌اند که کار خوبی بوده است ولی کافی نیست و به‌هرحال قطعاً مسیر جهش تولید و اشتغال‌زایی از توسعه محصولات دانش‌بنیان می‌گذرد.

صفی خانی بابیان اینکه باید ظرفیت‌هایی دانشگاهی را در راستای حل مشکلات کشور قرارداد گفت: در استان مرکزی ۴۰ هزار دانشجوی لیسانس و ۱۰ هزار دانشجوی تحصیلات تکمیلی ارشد و دکترا داریم یعنی سالانه ۵۰ هزار پایان‌نامه دانشجویی در رشته‌های مختلف علوم انسانی فنی مهندسی و علوم پایه خواهیم داشت، این پایان‌نامه‌ها می‌توانند صرفاً به‌صورت صوری و تئوریک تعریف شوند و در کشوی اساتید بایگانی شوند یا می‌توان ۵۰ هزار پایان‌نامه کاربردی تعریف کرد که مشکلات صنعتی فرهنگی و اقتصادی ما را حل کند.

وی ادامه داد: متأسفانه در حال حاضر ۹۹ درصد پایان‌نامه‌ها تئوری و غیرکاربردی هستند و این البته نقش دانشگاه و مسئولین استان نیست بلکه این مسئله باید در ستاد و مراجع تصمیم گیر و سیاست‌گذار همچون دولت، مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی حل شود.

این عضو هیئت‌علمی دانشگاه افزود: در کل کشور حدود ۴ میلیون ظرفیت پایان‌نامه و ۷۰ هزار استاد دانشگاه داریم که متأسفانه این ظرفیتی است که در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی وجود دارد و استفاده نمی‌شود، هرچند اساتیدی هستند که با تمام سختی‌ها برخلاف این روند حرکت می‌کنند ولی باید ریل‌گذاری این مسئله درست شود و این مشکل به‌صورت سیستماتیک حل شود.

دولت مشوق های لازم را برای ایجاد واحد های تحقیق و توسعه در نظر بگیرد

بهنام آزادی راد رئیس انجمن تحقیق و توسعه استان مرکزی در گفتگو با دیارآفتاب، در خصوص چیستی واحد های تحقیق و توسعه و چرایی لزوم وجود آن در صنایع، گفت: وظیفه این واحد که متشکل از افراد نخبه، فنی و دانشگاهی است، تحقیق در خصوص محصولات تولیدی شرکت و مقایسه آن با محصولات مشابه دیگر است تا با نوآوری روی محصول، کیفیت آن را افزایش و قیمت تمام شده را کاهش داده و آن را قابل رقابت در بازار کنند.

رئیس انجمن تحقیق و توسعه استان مرکزی تصریح کرد: اگر تحریم ها هم وجود نداشت، شرکت ها به علت نداشتن واحد تحقیق و توسعه و عدم توانایی در به روز رسانی خود با فناوری روز دنیا یا حتی نمونه های مشابه داخلی، قطعا به مشکلات تولیدی برمی خوردند. لذا اگر سیاست های دولت به سمت فعال کردن واحد های R&D در شرکت ها حرکت نکند قطعا تبعات بدتری را در تولید خواهیم داشت. لذا به نظر می رسد ایجاد واحد های تحقیق و توسعه در شرکت ها قدم بزرگی برای تحقق شعار سال باشد.

راد با بیان اینکه در حال حاضر هیچ مشوقی در سیاست های دولت برای ایجاد واحد های R&D در صنایع وجود ندارد، گفت: تمام بودجه ای که دولت در راستای تولید اختصاص می دهد در حال حاضر صرفا در خصوص مباحث دانش بنیان است. همانقدر که معتقدیم سیاست های تشویقی در راه اندازی واحد های دانش بنیان می تواند کشور را به سمت توسعه حرکت دهد، همانقدر هم اعتقاد داریم بی توجهی به ایجاد واحد های تحقیق و توسعه در شرکت ها و صنایع می تواند مانع بزرگی برای تحقق شعار سال باشد. لذا بنظر می رسد نیاز است تا هر چه زودتر سیاست های تشویقی برای ایجاد واحد های R&D در صنایع در نظر گرفته شود.

وی به بیان علت عدم رغبت شرکت ها برای ایجاد واحد تحقیق و توسعه پرداخت و گفت: وجود دیدگاه سنتی در میان مدیران برخی شرکت ها که تصور می کنند در بازار امروز مانند دهه های گذشته رقیبی ندارند باعث عدم ترغیب آنان به ایجاد این واحد شده است. علت دیگر این است که هزینه های سنگین تولید در شرایط بد اقتصادی باعث شده تا شرکت ها بغیر از تامین مالی برای واحد های تولیدی نتوانند مبلغی را برای کارهای جانبی اختصاص دهند؛ چرا که ایجاد چنین واحدی نیاز به نیروی انسانی، مکان جداگانه و بعضا آزمایشگاه های خاصی دارد که هزینه های آن کم نیست.

ضرورت ایجاد کلینیک علمی-تخصصی در دانشگاه ها برای برطرف کردن مشکلات صنعت

راد با بیان اینکه نیروی علمی متخصص برای فعالیت در واحد های R&D کم داریم، تاکید کرد: بنظر می رسد برای جبران این کاستی، نیاز است تا کلینیکی علمی-تخصصی از سوی دانشگاه ها برای سوق دادن دانشجوها به سمت پژوهش و رفع نیازهای حوزه صنعت ایجاد شود. به این معنی که دانشجوها برای عارضه یابی تولیدات شرکت، محصولات را مورد بررسی قرار داده و خط تولید را به سمت تولید با کیفیت تر سوق دهند. با این کار، هم پایان نامه های دانشگاهی هدف دار می شوند و به موضوعات تکراری نمی پردازند، هم صنایع از چنین پایان نامه هایی که نیاز آنان را برطرف می کند استفاده می کنند. این کار باعث می شود هزینه اولیه به کارگیری نیروی انسانی برای راه اندازی واحد تحقیق و توسعه بر صنایع تحمیل نشود و از طرف دیگر اگر نتیجه کار، فروش بهتر محصولات باشد، شرکت ترغیب می شود تا دانشجویانی که در این راستا تلاش کرده اند را به کار بگیرد.

مشکل اصلی در حوزه‌ی کشاورزی دوری از مراکز علمی و تحقیقاتی است

علیرضا نظری عضو کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس نیز در گفتگو با دیارآفتاب ضمن تاکید بر استفاده از ظرفیت بخش های تحقیق و توسعه در حوزه ی کشاورزی گفت: مشکل اصلی ما در حوزه‌ی کشاورزی دوری از دانشگاه و علم است به‌گونه‌ای که عملاً مراکز علمی و تحقیقاتی ما پژوهش خود را انجام می‌دهند و کشاورزان هم کار خودشان را  می‌ کنند و این موجب شده است که ما سطح بهره‌وری حداقلی داشته باشیم لذا با توجه به محدودیت‌های منابع آبی که در کشور داریم باید از فناوری‌های روز و علوم پیشرفته در حوزه کشاورزی به نحوی استفاده کنیم که از آنچه در اختیار داریم حداکثر بازدهی و بهره‌وری را در مسیر تولید داشته باشیم.

نظری ادامه داد: وجود مرکز تحقیقاتی در حوزه‌ی کشاورزی بسیار مهم است و اگر به شکلی بتوانیم پیوندی بین این مراکز و حوزه‌ی کشاورزی برقرار کنیم خروجی محصولات ما افزایش خواهد داشت و می توانیم ضایعات را به حداقل برسانیم تا هم برای کشور بهره‌وری داشته باشد و هم تولیدکنندگان یک مزایای نسبی را در این راستا به دست بیاورند.

نماینده مردم خمین در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: یکی از راهکارهای ایجاد این پیوند در حوزه ی کشاورزی ایجاد سازوکار و شرکت‌های مهندسی در کشور است تا متخصصین این حوزه بتوانند ظرفیت ها را در نظر بگیرند و آخرین آورده‌های علمی را در کنار کشاورزان ترویج کنند و دولت یا مجلس می‌تواند با تصویب طرحی مبنی بر اینکه ارائه تسهیلات و نهاده های کشاورزی را منوط به بستن قرارداد با این شرکت های مهندسی می کند با فراهم کردن زیر ساخت ها موجب شود کشاورزان در فعالیت های خود به کارگیری تحقیقات علمی را در نظر داشته باشند.

(Visited 8 times, 1 visits today)
لینک کوتاه : http://peykneka.ir/?p=4505

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.