وجود یک میلیون و ۳۰۰ هزار هکتار کانون بحرانی در اصفهان

حسین اکبری، معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست استان اصفهان به خبرنگار برنا گفت: استان اصفهان بیش از ۱۰۷ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد. از لحاظ جغرافیا در مجاورت کویر مرکزی ایران واقع شده است. استان اصفهان در مناطق بیابانی و فراخشک در ۸ شهرستان اقلیم بیابانی و نیمه بیابانی قرار دارد.

او ادامه داد: سه میلیون هکتار عرصه‌ها ظرفیت فرسایش بالایی را دارند و به عنوان کانون گرد و غبار محسوب می‌شوند. از این سه میلیون هکتار حدود یک میلیون ۳۰۰ هزار هکتار کانون بحرانی است.

اکبری با بیان اینکه ۸ شهرستان این استان درگیر کانون‌های گرد و غبار هستند، افزود: جغرافیا و ظرفیت‌های طبیعی، عوامل انسانی، فعالیت‌های بشر و اقدامات انسانی منجر به تشدید پدیده گرد و غبار سبب ناپایداری سرزمین و ایجاد کانون گرد و غبار  شده است.

به گفته او عوامل طبیعی همچون اقلیم، کویر، تپه‌های ماسه‌ای را می‌توان تغییرات اساسی داد تا گرد و غبار را مدیریت کرد. باید اقدامات بر مداخلات انسانی متمرکز شده و فعالیت‌های انسانی باعث نشود تا محیط‌های طبیعی دچار خیزش و ناپایدار شود. همین که عوامل انسانی باعث ایجاد گرد و غبار و کانون‌های انسان ساخت نشود از اهمیت برخوردار است.

عوامل انسانی و تشدید گرد و غبار

 او درباره روند کاهش عوامل انسانی گفت: عوامل انسانی در زمینه گرد و غبار متعدد و پیچیده هستند. بسیاری از عوامل انسانی به صورت مستقیم و غیرمستقیم در کاربری‌های مختلف می‌توانند به شکل مستقیم و غیرمستقیم از سوی عرصه‌های طبیعی مستعد گرد و غبار منجر به تشدید غبار خیزی این مناطق شوند.

اکبری افزود: فعالیت‌های معدنی با اصول توسعه پایدار، ملاحظات زیست محیطی  و منابع طبیعی نیست و روند رو به رشد و گسترده‌ای دارد. هیچ یک از مراحل صدور پروانه کسب و  بهره‌برداری به غیر از مناطق حفاظت شده در صورت فعالیت معادن، لحاظ نمی‌شود.

به گفته معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست استان اصفهان کارخانجات و کانی‌های غیرفلزی با رعایت اصول زیست محیطی برای خروجی هوا و غبارگیر، فیلترها و کوره‌های گچ و خاک رس از دیگر فعالیت‌های استان  است.

سفره آب‌های زیر زمینی تخلیه شده است

او افزود: فعالیت‌های کشاورزی در بسیاری از عرصه‌ها فشار آورده و عوامل انسانی در ادوار مختلف بر منابع آبی وارد شده است. برداشت بیش از ظرفیت و منابع باعث بروز فشار به آب‌های زیرزمینی شده است. آب‌های زیر زمینی و سفره‌های زیر زمینی تخلیه شده و اراضی کشاورزی بی‌آب مانده و به کانون‌های گرد و غبار تبدیل شده است.

 معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست استان اصفهان گفت: رطوبت از دست رفته و سرزمین به سمت بیابانی شدن پیش می‌رود و الگوهای کشت تقویت شود. باید منابع طبیعی در الگوهای مصرف تغییر و افزایش راندمان کاری مدنظر قرار بگیرد.

 او ادامه داد: بسیاری از جاده‌سازی‌ها بر مبنای آمایش سرزمین نباشد و می‌تواند کانون محلی گرد و غبار باشد. از سوی دیگر فشار دام بر مراتع باعث شده پوشش مرتعی یک سد در برابر گرد و غبار باشد و پوشش گیاهی با تضعیف را به سمت بیابانی و تجدید نظر اساسی و عرصه‌های طبیعی در این زمینه می‌شود.

هشدار؛ لزوم ممانعت از شکل‌گیری کانون جدید گرد و غبار

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست استان اصفهان تاکید کرد: موضوعات مختلفی همچون موضوعات زیست محیطی، کشاورزی، منابع طبیعی، حوزه آب، صنایع  و معادن را باید در نظر گرفت تا بتوان کانون‌های گرد و غبار را کنترل و مدیریت کرده و از شکل‌گیری کانون جدید  جلوگیری کرد.

به گفته او پسماندها هم می‌تواند در تشدید گرد و غبار تاثیرگذار باشد. در این شرایط باید از سوزاندن پسماندها جلوگیری کنند.

او درباره وضعیت آینده محیط زیستی اصفهان افزود: آنچه که مسلم است کشور و غرب آسیا تحت تاثیر تغییرات اقلیم است و تغییرات اقلیم تاثیرات بیشتری را در اقلیم بیابانی به دنبال دارد.

تغییر اقلیم و تشدید مناطق خشک و بیابانی/ لزوم تجدید نظر در طراحی پروژ‌ه‌های عمرانی

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست استان اصفهان گفت: تغییرات اقلیم تاثیرات متعدد در اقلیم بیابانی و گرم و خشک را دارد. باید در کاربری‌ها و فعالیت‌های مختلف انسانی در حوزه‌های کشاورزی، صنعت، منابع طبیعی، آب‌های زیرزمینی، پروژه‌های راه و شهرسازی تجدید نظر شود تا تمرکز بیشتری داشت تا مساله گرد و غبار را تشدید نکند.

خشکسالی کل استان اصفهان را در بر گرفته است

به گفته او در سطح استان اصفهان و نیمه شرقی استان، شمال شرق، شمال اصفهان و مرکز وضعیت خشکسالی شدید است. هرچند خشکسالی‌ها کل کشور و استان اصفهان را در بر گرفته است.

کانون‌های گرد و غبار افزایش یافته است

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست استان اصفهان افزود: بسیاری از پوشش گیاهی و مراتع در نیمه شرقی و شمالی استان دچار خسارت‌های جبران ناپذیر شده است.

او ادامه داد: کانون‌های گرد و غبار محلی هم افزایش یافته است. بدون اقدامات جدی کانون‌های گرد و غبار در کشور تشدید می‌شود.

 اکبری افزود: مدیریت کانون‌های گرد و غبار نیازمند فعالیت دستگاه‌های مختلف دارد و مردم هم مشارکت داشته باشند تا در عرصه‌های طبیعی بتوان کانون‌های گردو غبار را تثبت کرد.

۲۰ سال است که حقآبه گاوخونی تامین نشده است/ گاوخونی خشک است

معاون نظارت و پایش حفاظت محیط زیست استان اصفهان درباره آخرین وضعیت تامین حقآبه تالاب‌ها افزود: حقآبه تالاب‌ها به شدت پیگیری می‌شود. طی ۲۰ سال اخیر حقآبه را دریافت نکرده و بارگذاری بیش از حد و انتقال باعث شده گاوخونی خشکی صد درصدی را تجربه  کنند.

به گفته او این مسئله خیزش گرد و غبار را به دنبال دارد و می‌تواند در کل کشور درگیر خشکسالی است و تالاب گاوخونی به شدت نیازمند حقآبه‌های تاریخی و متناسب با آورده‌ها است.