• امروز : افزونه جلالی را نصب کنید.
  • برابر با : 10 - رمضان - 1442
  • برابر با : Wednesday - 21 April - 2021

اخبار ویژه

وضعیت بورس چه خواهد شد؟ قیمت دلار ۳۰ فروردین چقدر شد؟ نمکی: آغاز تزریق یک میلیون دُز واکسن کرونا از امروز/پایان واکسیناسیون گروه اول در هفته نخست اردیبهشت اعلام زمان پرداخت نوبت پنجم وام ضروری بازنشستگان محکومیت «کرونای دینی» منوتو علیه آیت‌الله محمدی لائینی در آستانه انتخابات/ بیت محمدی لائینی مأمن مردم نکا گاف ۲۰ کیلومتری منوتو در مازندران/ غلط رسانه انگلیسی فارسی‌زبان سوژه خنده شد گزارش تصویری | عملیات اجرایـی بوستان شهدای گمنام و مجموعه توریستی قرمرض نکا رشد سه برابری بودجه شهری نکا در شرایط دشوار اقتصادی چهارساله/ شأن ما خدمت است نه شاسی‌سواری پروژه‌های نیمه‌تمام شهر را با سرعت به سرانجام می‌رسانیم/ عزممان تنها برای خدمت جزم شده است گزارش تصویری | اجتماع هیئات مذهبی نکا در آستانه ماه مبارک رمضان گزارش تصویری | اجتماع هیئات مذهبی نکا در آستانه ماه مبارک رمضان کلیپ | پویش مومنانه نذر مهدوی در یک نگاه هشتگ سردارشهید_طوسی ترند اول توییتر فارسی شد گزارش تصویری | مراسم بزرگداشت سردار شهید قاسمی طوسی، شهدای شهرستان و روز نکا گزارش تصویری | توزیع ۴۳۵ بسته کمک مومنانه به نیت ۴۳۵ شهید نکا به نیازمندان علی مطهری: فردی با ویژگی‌های من باید رئیس‌جمهور شود

1

سقف وجه التزام در تعهدات پولی برداشته شد

  • کد خبر : 31941
  • ۱۵ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۰:۰۸
سقف وجه التزام در تعهدات پولی برداشته شد
یک کارشناس ارشد حقوق بانکی از رای دیوان عالی برای تعیین وجه التزام گفت: سقف تعیین وجه التزام تعهدات پولی برداشته شده و تمامی افراد می‌توانند این نرخ را بالاتر از شاخص بانک مرکزی تعیین کنند.

به گزارش پیک نکا، یاسر مرادی از صدور رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور در مورد تعیین وجه التزام خبر داد و گفت: بر اساس این رأی، تعیین وجه التزام تعهدات پولی بیش از شاخص بانک مرکزی تا هر میزان و البته به شرط عدم مغایرت با قوانین امری از جمله مقررات پولی، معتبر شناخته شد.

وی افزود: بر این اساس، افراد می‌توانند در قراردادهای فی مابین، برای تعهدات پولی نیز وجه التزامی بیشتر از شاخص بانک مرکزی تعیین کنند؛ اما با توجه به اینکه مقررات آمره پولی از جمله آئین نامه «وصول مطالبات مؤسسات اعتباری، وجه التزام قراردادهای بانکی را معادل نرخ سود قراردادی به علاوه شش درصد تعیین کرده، امتیازات این رأی به قراردادهای تسهیلات بانکی تسری پیدا نکرده و بانک‌ها حق تعیین وجه التزام خارج از مقرره بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار را ندارند.

مرادی با بیان اینکه صدور این رأی تحول بسیار مهمی را در حوزه خسارت در تعهدات پولی از ایجاد خواهد کرد، ادامه داد: موضوع از این قرار بود که افراد در قراردادهای فی مابین خود، مبلغی را به عنوان وجه التزام قرارداد به منظور خسارت تأخیر در ایفای تعهدات تعیین می‌کردند که پیش از این، نظر بیشتر محاکم و اداره حقوقی قوه قضائیه این بود که تصریح  ماده ۲۳۰ قانون مدنی به اینکه «در تعیین وجه التزام، سقفی وجود ندارد و دست طرفین در تعیین وجه آن باز است و هیچکس نمی‌تواند به تعیین رقمی کمتر یا بیشتر، طرفین قرارداد را مجبور کند»، صرفا ناظر به تعهدات غیرپولی است و تعهدات پولی مشمول ماده ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی می‌شوند و وجه التزامی که برای آنها می‌توان تعیین کرد، صرفاً به میزان شاخص اعلامی رسمی بانک مرکزی یعنی همان نرخ تورم است.

وی تصریح کرد: در واقع تا پیش از صدور رأی وحدت رویه، بیشتر محاکم و حقوقدانان تفکیک بین تعهدات پولی و غیرپولی قائل می‌شدند؛ به نحوی که اگر تعهدی که یک فرد قبول می‌کند تعهد پولی باشد، برای تعیین وجه التزام آن، فقط تا سقف شاخص بانک مرکزی می‌توان مبلغی را تعیین کرد و برای بیش از آن، محاکم رأی نخواهند داد، اما اگر تعهدی که صورت گرفته، غیرپولی باشد، آنجا مشمول ماده ۲۳۰ قانون مدنی خواهد بود و رقم، به هر میزانی می‌تواند تعیین شود.

به گفته مرادی، نمونه آن مبایعه‌نامه های املاک است، به این معنا که اگر یک مبایعه نامه به امضا رسد و در آن، یکی از طرفین متعهد شود تا سند ملک را به نام فرد خریدار کند؛ ضمن اینکه طرف خریدار نیز ملزم خواهد بود تا مبلغ مشخصی را تا یک تاریخ تعیین شده، به فروشنده پرداخت کند؛ پس در چنین شرایطی وجه التزام برای فردی که تعهد دارد پولی را پرداخت کند، منطبق با نرخ رسمی بانک مرکزی تقویم می‌شد، اما در مورد طرف مقابل، به دلیل اینکه او یک تعهد غیرپولی داشته و ملک خود را به فروش گذاشته است، وجه التزام به هر میزان می‌تواند تعیین شود و محاکم نیز در مورد آن، رأی صادر می‌کردند؛ چراکه این تعهد جنبه غیرپولی دارد.

این کارشناس ارشد حقوق بانکی گفت: علیرغم این تفکیک، شورای نگهبان در خصوص تعیین وجه التزام بیش از نرخ تورم بانک مرکزی در تعهدات پولی پیش از این صرفا به بانک‌ها مجوز داده بود؛ اما در مورد اینکه سایر افراد غیر از بانکها هم بتوانند وجه التزام را بیش از شاخص بانک مرکزی تعیین کنند، خیلی از حقوقدانان برجسته معتقد بودند که صدور چنین مجوزی دست رباخواران را باز خواهد گذاشت.

مرادی گفت: در مقابل این نظر، برخی دیگر معتقد بودند که حالا که شورای نگهبان دریافت وجه التزام را برای بانک‌ها بالاتر از شاخص بانک مرکزی به رسمیت شناخته و پذیرفته است چون بانک‌ها که ویژگی خاصی ندارند که استثنا شوند، لذا این مجوز را می‌توان به سایر موارد هم تعمیم داد؛ چراکه شورای نگهبان در مورد تعهدات پولی، مغایرتی تشخیص نداده و آن را پذیرفته است و تفاوتی ندارد که دریافت کننده وجه التزام بانک یا هر شخص حقیقی یا حقوقی دیگری باشد.

این استاد دانشگاه امام صادق(ع) گفت: دیوان عالی کشور در رأی خود نظر اخیر را پذیرفته که در قراردادها افراد می‌توانند در پرداخت وجه التزام قرارداد خود بر مبنای وجه رایج، وجه التزام را به هر میزان تعیین کنند که ناظر بر پرداخت وجه رایج کشور باشد و تعهدات به دلار را شامل نمی‌شودرأی وحدت رویه که شب گذشته منتشر شده، با پذیرش نظر دوم یعنی امکان تعیین وجه التزام بیش از نرخ بانک مرکزی درتعهدات پولی، مبنای تفکیک تعهدات پولی و غیرپولی را تغییر داده و اعلام کرده است که وجه التزامی که برای جبران خسارت تأخیر تادیه در ایفای تعهدات پولی که مشمول اطلاق ماده ۲۳۰ قانون مدنی بوده و قسمت اخیر ماده ۵۲۲ قانون آئین دادرسی مدنی است؛ یعنی توافق طرفین در تعهدات پولی را به رسمیت شناخته و تصویب کرده که با توجه به ماده ۶ قانون آئین دادرسی مدنی، مبلغ وجه التزام تعیین شده در قراردادها حتی اگر بیشتر از شاخص اعلام بانک مرکزی باشد، باز هم معتبر و فاقد اشکال است.

این کارشناس ارشد حقوق بانکی خاطرنشان کرد: البته رأی وحدت رویه اخیر، یک شرط مهم برای تعیین مبلغ وجه التزام در قرارداد (بیش از شاخص بانک مرکزی) تعیین کرده و آن اینکه وجه التزام تعیین شده در قراردادها، حتی اگر بیش از شاخص اعلامی بانک مرکزی است، باز هم معتبر و فاقد اشکال است.

این کارشناس ارشد حقوق بانکی خاطرنشان کرد: البته رأی وحدت رویه اخیر، یک شرط مهم را برای تعیین مبلغ وجه التزام در قرارداد (بیش از شاخص بانک مرکزی) تعیین کرده و آن اینکه وجه التزام تعیین شده مغایرتی با قوانین و مقررات آمره نداشته باشد که از جمله مهمترین آنها، مقررات پولی است؛ پس شرط اصلی این است که وجه التزام، مغایرتی با قوانین و مقررات امری از جمله مقررات پولی نداشته باشد و در عین حال نسبت به وجه رایج کشور باشد یعنی تعهدات ارزی را شامل نخواهد شد.

این موضوع یکی از مصادیق ربا خواهد بود و برخی به این بهانه، خواهند توانست ربا بگیرند و به خاطر این بود که مخالفت‌هایی در این حوزه وجود داشته و ماده ۲۳۰ را در تعهدات پولی، محدود به شاخص بانک مرکزی می‌نمود؛ اما اکنون رأی دیوان عالی کشور که ممکن است منجر به برخی سوءاستفاده‌ها گردد

مرادی ادامه داد: این شرط تعیین شده چند نکته مهم دارد، به نحوی که باید دید که قوانین و مقررات امری در این زمینه چه شامل مواردی است؛ مثلا ماده ۴۶ قانون تجارت الکترونیکی به عنوان یکی از مبانی محدودکننده تعیین وجه التزام بیش از شاخص بانک مرکزی است چراکه در آنجا، بحث شروط غیرمنصفانه و تحمیلی را مطرح کرده و گفته شروطی که در قراردادها لحاظ می‌گردد، باید درجه‌ای از انصاف در آن رعایت شده باشد و یا قانون حمایت از مصرف کننده که الزامات مشخصی را تعیین کرده است.

این استاد دانشگاه اظهار داشت: قطعا این عبارت که «وجه التزام مغایرتی با قوانین امری نداشته باشد»، در آینده دست برخی از قضات را برای اینکه این رأی را تفسیر کنند، باز خواهد گذاشت و وجه التزام‌هایی که خلاف نظم عمومی، خارج ازعرف، عدل و انصاف صادر شده را محدود و تعدیل خواهند کرد.

این کارشناس ارشد حقوق بانکی در پاسخ به سوال خبرنگار مهر مبنی بر اینکه آیا بانک‌ها نیز مشمول این قضیه می‌شوند یا خیر، گفت: در مورد این شرط که نباید مغایر مقررات پولی باشد، در واقع چون مقررات پولی بانک مرکزی بر اساس آئین نامه وصول مطالبات مؤسسات اعتباری مصوب ۷/‏۷/‏۱۳۹۴ وجه التزام بانکی را محدود به نرخ سود قراردادی به علاوه ۶ درصد جریمه کرده است، لذا این باز بودن دست افراد برای تعیین وجه التزام بالاتر از شاخص بانک مرکزی، شامل بانک‌ها نخواهد بود و بانک‌ها مکلف هستند طبق مصوبه بانک مرکزی، کماکان فقط به میزان نرخ سود قرارداد به علاوه ۶ درصد خواهد بود و بانک‌ها امکان تعیین وجه التزام بالاتر از این رقم را نخواهند داشت و از مزایای این رأی وحدت رویه نمی‌توانند استفاده کنند.

(Visited 7 times, 1 visits today)
لینک کوتاه : http://peykneka.ir/?p=31941

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.