• امروز : افزونه جلالی را نصب کنید.
  • برابر با : 16 - رجب - 1442
  • برابر با : Saturday - 27 February - 2021

اخبار ویژه

دوره آموزشی شیوه های دعوت به سوی نماز در شهرستان نکا برگزار شد واکنش روسیه به حمله هوایی آمریکا به مرز سوریه-عراق امزد زن” معرفی کنیم تا مردم به هر قیمتی به ما رأی بدهند حادثه سراوان؛ از جنجال قاچاقچیان تا موج سواری رسانه‌های معاند تحولات اخیر در مرز پاکستان از طرف مقامات ایرانی تحت بررسی است قانون «لغو تحریم‌ها» باید اجرایی شود/ معطل پیمان‌شکنان نشویم ظریف: حمایت ایران از سوریه به ویژه در زمینه مبارزه با تروریسم ادامه دارد آمریکا ۱۰ تروریست داعشی را به پایگاه خود در سوریه منتقل کرد ۳۹ مصلی جمعه امروز میزبان نمازگزاران اضافه شدن ۱۰۲ بیمار جدید کرونایی در مازندران واکنش نمایندگان مردم بابل به واقعه روستای تورسو پیام مدیر سازمان دانش‌آموزی مازندران به مناسبت روز امور تربیتی افزایش بدون مرز کرایه‌های برون شهری در مازندران/ مردم تخلفات را گزارش کنند حضور ۴ کشتی‌گیر مازندران در رقابت‌های اوکراین مقابله با کرونا چگونه! فرهنگ‌سازی رسانه یا اشتباهات مدیریتی تشکیل ستاد انتخابات؛ بایدها و نبایدها

2
ردپای کودتا در البرز؛

رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس

  • کد خبر : 9165
  • ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ - ۹:۳۶
رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
امروز کودتای ۲۵ تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، ۶۷ ساله شد، کودتایی که در تهران به وقوع پیوست اما برخی آثار آن پس از سال‌ها هنوز در البرز باقیست، مثل درب خانه ویران شده مصدق که بر اثر برخورد جیپ شعبان بی مخ خم شده.

به گزارش پیک نکا، امروز کودتای ۲۵ تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، ۶۷ ساله شد، کودتایی که در تهران به وقوع پیوست اما برخی آثار آن پس از سال‌ها هنوز در البرز باقیست، مثل درب خانه ویران شده مصدق که بر اثر برخورد جیپ شعبان بی مخ خم شده یا خانه‌ای که مصدق دوران حصر بعد از کودتا تا پایان عمر را در آن سپری کرد و البته مهمتر از همه جنازه مصدق که در همان خانه به امانت سپرده شده چون شاه گفته بود «زنده و مرده‌اش احمدآباد…»

مصادف با این تاریخ، دکتر حسین عسکری نویسنده و البرزپژوه در یادداشتی نوشت:

۶۷ سال از کودتای آمریکایی، انگلیسی و پهلوی در روز ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ گذشت. کودتایی پیچیده که منجر به سقوط دولت قانونی ایران شد. محمدرضا شاه که از کشور گریخته بود بار دیگر برگشت و نیروهای ملی مذهبی با مشت آهنین حکومت پهلوی سرکوب، زندانی و یا منزوی شدند. دکتر محمد مصدق هم در یک دادگاه نظامی فرمایشی به سه سال زندان انفرادی در لشکر ۲ زرهی محکوم شد.

اخیراً بخش هایی از اسناد مربوط به کودتا از حالت طبقه‌بندی خارج شده و تعدادی از آنها در «وب سایت آرشیو امنیت ملی آمریکا» قابل مشاهده است. این اسناد به صراحت دخالت استعمار و استبداد در براندازی دولت مردمی ایران را تأیید می‌کند. پس از کودتا، ۲۵ سال دیگر حکومت پهلوی ادامه پیدا کرد البته با کمک سازمان اطلاعات و امنیت (ساواک) و غلبه رویکردهای امنیتی و اطلاعاتی.

2885281 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس اسناد منتشر شده در وب سایت آرشیو امنیت ملی آمریکا درباره کودتای ۲۸ مرداد

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب در تحلیل کودتای ۲۸ مرداد فرموده اند: «غربی‌ها به او (محمدرضا شاه) کمک کردند تا بتواند یک حکومت ملی را سرنگون کند، غربی‌ها خودشان مستقیماً در ۲۸ مرداد حکومت مصدق را – که یک حکومت ملی بود، کاری به اعتقادات مصدق ندارم، بالاخره حکومت ملی بود – سرنگون کردند.»

با جست و جو در منابع مکتوب و اسناد برجای مانده، می توان ردپاهایی از این کودتا را در استان البرز پی گرفت:

۱. دکتر مصدق پس از گذراندن حبس انفرادی سه ساله، به جای این که آزاد شود از ۱۳ مرداد ۱۳۳۵ تا ۱۴ اسفند ۱۳۴۵ به روستای احمدآباد از توابع شهرستان نظرآباد در استان البرز تبعید شد. تبعیدی رنج‌آور که مشمول آزارها و نظارت‌های سخت گیرانه ساواک بود. این تبعید بر اساس اسناد محرمانه وزارت خارجه آمریکا به تدبیر و توصیه سازمان جاسوسی آن کشور موسوم به «سیا» انجام شده بود.

2885282 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
 تبعید دکتر مصدق به احمدآباد در ۱۳ مرداد ۱۳۳۵
2885283 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
تنهایی مصدق در تبعیدگاه احمدآباد

۲. نوچه‌های شعبان جعفری مشهور به بی مخ که پس از کودتا، عنوان «تاجبخش» را از شاه دریافت کرده بود، گاه و بیگاه با طراحی و هدایت ساواک در پوسته مردم به احمدآباد می آمدند و با شعارها و دشنام هایشان مصدق را آزار می‌دادند. پس از این فشارهای روانی بود که ساواک حلقه حصر را تنگ تر کرد به طوری که در اواخر تبعید منتهی به مرگ، مصدق برای دیدار با خانواده‌اش نیز تحت فشار و تدابیر پیچیده امنیتی بود. او وصیت کرده بود در کنار مزار شهدای ۳۰ تیر ۱۳۳۱ به خاک سپرده شود اما شاه اجازه نداد و پیکرش امانی در احمدآباد به خاک سپرده شد. از سال ۱۳۴۵ تا آستانه پیروزی انقلاب اسلامی، این بار قبر مصدق در حلقه امنیتی ساواک قرار گرفته بود. اسناد برجای مانده نشان می‌دهد که چگونه نیروهای مخالف حکومت پهلوی در احمدآباد مورد آزار مأموران ساواک قرار گرفته‌اند.

2885284 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
 آرامگاه و تبعیدگاه مصدق در احمدآباد

۳. بازرگان سیاسی «عبدالله مقدم» بنیانگذار کارخانجات نساجی در شهر نظرآباد، مخالف دکتر مصدق بود و از نزدیکان به محافل قدرت ثروت حکومت پهلوی به شمار می رفت. این تقابل مقدم با مصدق از اتاق بازرگانی ایران آغاز شده بود. همین مخالفت‌ها، باعث شد که مقدم در سال های پس از کودتا، آشکارا و رسماً از شعبان جعفری (بی‌مخ) که از عوامل اجرایی کودتا به شمار می رفت دعوت کرده و از او در شهر نظرآباد بسان مقامات دولتی استقبال و پذیرایی کند. البته این دیدار، بازدیدهای مقدم و همکارانش از زورخانه شعبان را در پی داشت. بخشی از عکس‌های یادگاری مقدم و شعبان در آرشیو آقای کریم توسلیان (دایرکننده نخستین عکاسی نظرآباد) قابل مشاهده است.

2885285 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
 عبدالله مقدم بنیانگذار کارخانجات نساجی مقدم در شهر نظرآباد
2885286 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
 قدردانی عبدالله مقدم از شعبان جعفری در کارخانجات نساجی مقدم شهر نظرآباد

۴. پس از کودتا، خانه مصدق در تهران تخریب شد و بخشی از آجرها و درب آن خانه به تبعیدگاه صاحب خانه منتقل شد. فرورفتگی‌های این درب، حاصل برخورد شدید جیپ شعبان بی مخ با آن است. این درب آهنی، اثری مهم از کودتای ۲۸ مرداد در استان البرز به شمار می‌رود. استیفن کینزر خبرنگار ارشد روزنامه نیویورک تایمز و نویسنده کتاب «همه مردان شاه» این درب را در احمدآباد دیده و درباره آن مطالبی نوشته است.

2885287 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
 ابوالفتح تک‌روستا آشپز قلعه احمدآباد در حال اشاره به درب خانه تاراج شده دکتر مصدق در تهران که در روستای احمدآباد نگهداری می‌شود

۵. آیت الله محمد محمدی اشتهاردی (نویسنده و پژوهشگر البرزی) در سال‌های پس از کودتا از سوی پاسگاه ژاندارمری اشتهارد بازداشت شد. اتهام او توزیع اعلامیه اعتراضی آیت الله شیخ علی پناه اشتهاردی دیگر عالم البرزی در محکومیت برگزاری جشن سالگرد کودتای ۲۸ مرداد در اشتهارد بود.

2885288 - رد جیپ «شعبان بی‌مخ» بر در خانه «مصدق» + عکس
 آیت الله محمد محمدی اشتهاردی در کنار آیت الله شیخ علی پناه اشتهاردی

منابع: استیفن کینزر، همه مردان شاه، ترجمه شهریار خوّاجیان، ص ۳۲۵؛ محمد مصدق، خاطرات و تألمات مصدق، ص ۱۷۱؛ غلامحسین مصدق، در کنار پدرم مصدق، ص ۱۴۸؛ حسین عسکری، بیداری دشت کهن، ص ۳۴۹؛ همان نویسنده، علمای مجاهد استان البرز، ص ۱۴۸؛ پایگاه اطلاع ‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌ العظمی سید علی خامنه‌ای، ۱۲/۴/۱۳۹۵.

(Visited 15 times, 1 visits today)
لینک کوتاه : http://peykneka.ir/?p=9165

ثبت دیدگاه

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.